lepel snijden zijkant

Zo maak je zelf een houten lepel

Geïnteresseerd in het maken van een houten lepel? Eenieder die veilig en zelfstandig een mes/beitel kan hanteren zal in een middag een mooie homemade lepel kunnen fabriceren. Deze handleiding zal stap voor stap de belangrijkste punten doorlopen die nodig zijn om tot een leuk eindresultaat te geraken.

Opgepast: Om de volgende stappen te kunnen doorlopen zal er met gevaarlijk scherp materiaal gewerkt moeten worden. Ga alleen verder wanneer je de vaardigheden hebt om deze veilig en correct te hanteren! Dit is volledig op eigen risico!

onderaan deze post heb ik een samenvatting toegevoegd voor de mensen die snel willen beginnen. 

Stap 1: Welk hout te gebruiken voor een lepel

Er zijn ongelooflijk veel houtsoorten met verschillende eigenschappen. Deze eigenschappen zijn vaak het verschil tussen een middag houtsnijden of een middag blaren tellen. Kies voor een eerste lepel hout dat gemakkelijk te snijden is (bijv. Wilg of Beuk). Een lepel van Wilg zal niet worden doorgegeven als erfstuk maar is sterk genoeg om er plezier aan te beleven. Kies daarnaast voor een stuk vers gezaagd hout dit maakt het snijden een stuk aangenamer. Er bestaat wel een risico met vers hout, dit kan namelijk gaan werken en of splijten door een aanpassing in de vochtbalans. Let op niet elk hout is veilig te gebruiken rond uw eten (link)!

Uw hout/tak moet ongeveer een diameter hebben van vier/vijf cm met een lengte van ongeveer twintig cm. Kijk of de tak vrij is van knoesten of zijtakjes. Deze zaken hebben een invloed op de houtstructuur waardoor het snijden soms lastig kan zijn.

Stap 2: Welk gereedschap voor houtsnijden

Zelf gebruik ik de messen en beitels van het merk pfeil. Deze messen en beitels zijn makkelijk verkrijgbaar in hobby winkels of online en worden scherp geleverd. Wanneer u liever begint met een stevig hobby mes zal dit geen probleem zijn zolang u zich er van verzekerd dat dit mes vlijm scherp is. Verzeker je er van dat welk materiaal je ook gebruikt deze vlijm scherp moet zijn. Houtsnijden met een bot mes is gevaarlijk omdat er veel meer kracht nodig is! Voor de kom van de lepel gebruik je het best een crook-knife, hoefmes of een gebogen beitel allemaal bij de speciaalzaak of online terug te vinden.

Bovenstaande is het hoofdzakelijke om te kunnen beginnen aan een lepel. Verder zouden een paar standaard gereedschappen als een hamer, beitel en een stuk schuurpapier het leven wel een stuk makkelijker maken.

Mijn gereedschapslijst voor een lepel

  • Pfeil Nr. 4
  • Pfeil Gebogen Guts – nr 7L
  • Schuurpapier korrel 100, 240 en 600
  • Hamer & beitel (voor steviger hout een wig)

Stap 3: Beginnen met houtsnijden!

hout splijten

Splijt een tak nooit door het midden dit kan problemen geven tijdens het drogen

Eindelijk kunnen we beginnen met de tak splijten. Rond het hart van een stuk hout staan de meeste krachten. Wanneer hout begint te drogen zullen hier de eerste scheuren ontstaan. Splijt daarom de tak niet precies door midden. (Gebruik vervolgens ook niet de kant waar het hart doorheen loopt.)

Liefst splijt ik een tak van dit formaat met een hamer en beitel. Maar er zijn eindeloos veel manieren om een stuk hout te splijten. Let wel op dat dit veel kracht kost en het makkelijk is om jezelf te verwonden!

Wanneer de tak door midden is hebben we eindelijk zicht op de structuur van het hout. Kijk of de lijnen recht lopen en er niet te veel knoesten in het hout zitten. Verwijder de bast van de tak en we houden een mooi stuk hout over om te beginnen met snijden.

Tekening van een tak met lepel

Vorm van een lepel in een stuk hout

Nu is het tijd om te gaan bedenken welke vorm de lepel zal moeten hebben. Sommige tekenen dit uit op het hout om zo een richtlijn te hebben tijdens het snijden. Persoonlijk begin ik direct te snijden om zo een idee te krijgen wat er in het hout verscholen zit. Belangrijk is om een duidelijk beeld te hebben. Of dit idee gestolen is van een lepel uit de kast of een persoonlijk verzinsel maakt niet uit.

Lepels snijden is net zo persoonlijk als uw handschrift er is vaak geen “correcte” manier.

Wanneer je begint te snijden let dan CONTINUE op de richting van het mes! Blijf waakzaam of de beweging die u nu gaat maken veilig is! Er zijn verschillende bewegingen om veilig te kunnen snijden. Steek liever tijd in research dan in een ziekenhuis bezoek!

lepel snijden zijkant

Doorsnede van een gespleten tak met een lepel afgetekend

Begin langzaam hout weg te snijden om uiteindelijk met een lepel over te blijven. Let tijdens het snijden op de houtstructuur en probeer er niet tegen in te snijden. Draai de tak in uw handen om zo steeds met de structuur mee te snijden. Probeer niet te grote stukken weg te snijden om het probleem te voorkomen dat er ineens een stuk lepel afbreekt!

Op deze manier zal je langzaam maar zeker een lepel zien verschijnen. Wanneer je extra info zoekt kijk dan eens naar de volgende posts met foto’s van mijn aanpak: klik, klik, klik, klik.

Probeer dichter naar het einde steeds fijner te gaan werken. Op deze manier zal er uiteindelijk “veel” minder geschuurd moeten worden (Schuren is niet mijn favoriet).

Stap 4: De kom van een lepel uitsnijden

kom uithollen houtsnijden

Begin vanaf het hart van de kom met uithollen

Nu we een mooie lepel hebben begint het leuke werk! Het is namelijk tijd om te beginnen met de kom! Probeer met een crook-knife of een gebogen beitel vanuit het hart van de lepel te starten. Vooral hier is het belangrijk om de houtstructuur te blijven volgen het is namelijk erg makkelijk om tijdens dit werk je lepel te ruïneren!

De dikte van de wand is wederom erg persoonlijk. Een dunne lepel eet wel zo fijn maar hoe dunner de lepel hoe sneller deze zal breken of door gebruik er de geest aan zal geven.

Stap 5: Schuren en afwerken van uw houtsnijwerk

Hier ga ik niet te veel woorden aan vuil maken. Schuren….. begin grof en eindig met een fijn schuurpapier (korrel 100 tot 1000). De tip om fijner te gaan snijden betaald zich nu uit!

Om uw lepel verder te kunnen afwerken moet deze goed gedroogd zijn. Een lepel van vers hout droogt u het best op een droge koele plaats als de kelder of schuur. Deze manier van drogen verkleind de kans op scheuren en barsten aanzienlijk. Wanneer dit geen optie is kan de lepel gedroogd worden in een broodzak ergens ver van de kachel. Let op dat u een natte lepel nooit in een plastic zak bewaard dan bestaat de kans dat de lepel rot of ranzig wordt.

Test of de lepel goed droog is door deze tegen uw lippen te houden voelt de lepel koud is deze nog nat.

Een ruwe lepel is niet geschikt om van te eten zolang deze niet in behandeld. Onbehandeld hout zal soep net zo hard opnemen als een hongerige houtsnijder. Wanneer de lepel goed droog is kan deze geolied worden en wederom is er een dozijn aan mogelijkheden met elk zijn voordelen. Zelf gebruik ik de volgende soorten “olie”.

  • Walnootolie
  • Verschillende soorten mineralenolie 
  • Bijenwas
  • Lijnzaad olie

De manier van behandelen is nagenoeg het zelfde voor alle soorten olie. Breng met een doek of borstel een bescheiden laag olie aan en verwijder na dertig minuten de resten. Herhaal deze behandeling tot de lepel geen olie meer opneemt.

Wanneer dit alles met succes is verlopen is de lepel een feit. Hopelijk is het gelukt om tot een bruikbaar eindproduct te komen!

Wanneer er met succes een lepel is geproduceerd zou ik die graag toevoegen aan deze post! Graag hoor ik van u via de comments of mijn contact pagina. 

Samenvatting van de te doorlopen stappen naar een bruikbare lepel!

Stap 1: Selecteer uw hout

  1. Kies een zacht type hout als bijv Wilg.
  2. Vers hout is beter te snijden dan gedroogd hout.
  3. Kies een tak vrij van teveel knoesten/zijtakken.
  4. Gebruik een tak met een diameter van ongeveer 4/5cm en een lengte van +- 20cm.
  5. Gebruik hout dat veilig is rond uw eten!

Stap 2: Kies uw gereedschap

  1. Gereedschapslijst: Stevig mes, gebogen guts, hamer & beitel, schuurpapier.
  2. Zorg dat uw materiaal geslepen is (veiligheidstechnisch!).

Stap 3: Starten met houtsnijden

  1. Splijt de tak.
  2. Teken de vorm op het hout als richtlijn.
  3. Let op uw veiligheid, let op de baan van het mes!
  4. Snij met de structuur mee.
  5. Verwijder niet te grote stukken hout.
  6. Werk fijner naarmate het einddoel in zicht komt.

Stap 4: Uitsnijden van de kom van een lepel

  1. Begin vanaf het hart van de lepel de kom uit te snijden 
  2. Let op de houtstructuur en breek de lepel niet!
  3. Kies een wand dikte naar hoeveel je hem wilt gebruiken (niet te dun of dik)

Stap 5: Afwerking van houtsnijwerk

  1. Schuren 
  2. Oliën
  3. Genieten van een homemade lepel!

One thought on “Zo maak je zelf een houten lepel

Leave a Reply